Stijging ingebruikname kantoorruimte

Vastgoedadviseur Cushman & Wakefield rapporteert over het derde kwartaal van 2021 een stijging van de ingebruikname van kantoorruimte. De totale ingebruikname van kantoorruimte door huurders en eigenaren is sinds 1 januari van dit jaar 615.000 m². De aanhoudende stijging is een indicatie van een hernieuwde focus van kantoorgebruikers op hun huisvestingsvraagstukken.

Het weer oppakken van huisvestingstrajecten door kantoorgebruikers loopt parallel aan de langzaam wegebbende pandemie, de beperkende maatregelen als gevolg daarvan en de gunstige economische vooruitzichten. Het herstel van de kantorenmarkt werd in de eerste twee kwartalen van dit jaar ingezet en zet ook in het derde kwartaal zichtbaar door. Het positieve sentiment werd in de zomermaanden aangevoerd door kleinere kantoorgebruikers en bedrijven in de Tech-sector en wordt inmiddels gevolgd door grotere corporate organisaties.

Dat zakelijke dienstverleners en de kantoorhoudende onderdelen van de industrie, handel- en transportondernemingen weer terug zijn, blijkt uit het toegenomen aandeel van deze sectoren in de kantorenopname van respectievelijk 29% en 25%. Deze stijging wordt veroorzaakt door hele grote transacties, zoals die van juridische dienstverleners De Brauw (18.000 m²) en DLA Piper (7.000 m²) op de Zuidas, en meerdere middelgrote transacties die in het hele land zijn geregistreerd - onder meer die van Hekkelman Advocaten & Notarissen in Nijmegen (3.200 m²) - en die van de financiële specialisten van BDO (3.200 m²) in Rotterdam. Het aandeel van de financiële dienstverlening in de kantorenopname reduceerde verder terwijl ook de overheid en andere non-profit instellingen ten opzichte van vorig jaar een stap terug deden.

Ongeveer 51% van de totale ingebruikname van kantoorruimte in 2021 vond plaats in de vijf grote steden (G5). Het aandeel van de G5 in de totale Nederlandse ingebruikname ligt daarmee op een opmerkelijk hoger niveau dan in 2020 (44%) en is weer in lijn met het langjarig gemiddelde. Amsterdam heeft dit jaar met 25% een belangrijk aandeel in de Nederlandse kantorenopname als gevolg van beschikbaar gekomen nieuwbouw. De toename van het aanbod heeft vooral in Amsterdam in belangrijke mate de nieuwe, hogere verhuisdynamiek mogelijk gemaakt.

De relatief ruime marktsituatie in Rotterdam maakt een vergelijkbare opnameontwikkeling met die van Amsterdam mogelijk. De kantorenmarkt in de havenstad zag vorig jaar de opname slechts licht terugvallen (-3% t.o.v. 2019) doordat er in vergelijking met de andere grote steden, relatief veel kantoorruimte beschikbaar was. Het huidige aandeel van Rotterdam (13%) in de totale landelijke kantooropname is sinds 2007 niet zo hoog geweest.

Vooruitblik kantooringebruikname 2021
Nog steeds koerst de totale ingebruikname van kantoren in heel Nederland over 2021 naar een niveau rondom de 1 miljoen m². Deze verwachting is gebaseerd op de geïdentificeerde vraag van kantoorgebruikers die nog in 2021 een nieuwe huurovereenkomst willen sluiten. Deze groep heeft vanwege expirerende huurcontracten hun huisvestingstraject weer opnieuw gestart. Op basis van de totale zoekvraag die in heel Nederland momenteel 400.00 m² omvat, verwacht Cushman & Wakefield een opname tot het eind van het jaar binnen de bandbreedte van het vijfjaargemiddelde (1,1 miljoen m2). Volledig herstel van kantooropname tot op pre-COVID niveau wordt door de adviseur verwacht in 2023, op voorwaarde van een gezonde aanbodsituatie op de kantorenmarkt. De initiële euforie omtrent thuiswerken is door opeenvolgende lockdowns naar de achtergrond verdreven. Van MKB tot multinational wordt nagedacht over de optimale inzet van het kantoor in het post-COVID tijdperk.