Extreme kostenstijgingen brengen levering linnengoed aan ziekenhuizen in gevaar

Bij textielservicebedrijven in de zorg staat het water aan de lippen. Zij kunnen hun kostenstijgingen niet doorberekenen aan hun klanten, ziekenhuizen en zorginstellingen. Reden is dat deze vast (moeten) houden aan verouderde kostprijsberekeningen via indices. Vanwege de economische disruptie door de coronapandemie zijn de kosten het laatste jaar echter zodanig gestegen, dat de leveranciers nu in feite onder de kostprijs moeten werken. Brancheorganisatie FTN doet daarom een dringend beroep op de politiek en de zorgverzekeraars om in overleg te gaan voor gezonde verhoudingen in de toeleveringsketen in de zorg.

De marges van textielservicebedrijven in de zorg staan al jaren onder druk. Kostenstijgingen worden er veelal berekend met behulp van zogeheten indices. Bijvoorbeeld de Index van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA), die weer op het prijsindexcijfer Particuliere consumptie van het Centraal Planbureau is gebaseerd. Deze indices sluiten echter niet aan op de extreme, onvoorziene kostenstijgingen voor o.a. energie, transport en textiel die nu aan de orde zijn. Hierdoor is er een gapend gat ontstaan tussen de werkelijke kosten voor textielserviceleveranciers en de bedragen die ze in rekening kunnen brengen. In stabiele markten speelt dit probleem ook, maar beduidend minder. Doordat corona tot grote economische verstoringen heeft geleid, worden de verschillen navenant groter. Dit brengt de leveringsketen in grote problemen. De toch al uitgeholde dienstverlening dreigt nu in een race naar de bodem te komen, aldus de FTN.

Strakke budgettering
FTN-voorzitter Ruud Meijer: “Maar de inkopende ziekenhuizen en zorginstellingen zijn niet de echte oorzaak van het probleem. Ook zij staan onder druk om hun gestegen kosten aan lonen en exploitatie aan hun klanten door te berekenen. De strakke budgettering vanuit de politiek en de zorgverzekeraars staat dat evenwel in de weg. Dit is een maatschappelijk probleem dat alle leveranciers in de gezondheidszorg raakt. We hebben vergelijkbare geluiden gehoord in onder meer de schoonmaak en de beveiliging. En in onze eigen sector zijn de problemen bij bedrijven die leveren aan met name horeca  maar ook industrie niet minder groot.”

Alle betrokken partijen hebben baat bij stabiele leveringsketens. Corona heeft eens te meer laten zien dat de verstoring van dergelijke ketens tot grote sociale en economische schade leidt. De situatie is voor bedrijven inmiddels onhoudbaar geworden, aldus Meijer: “De huidige exceptionele kostenstijgingen zijn simpelweg niet meer op te brengen. Het blijven nakomen van alle contracten is bedrijfseconomisch niet verantwoord. Daarmee dreigt de levering van linnengoed aan ziekenhuizen, zorginstellingen en andere essentiële sectoren in gevaar te komen. Dit is extra pijnlijk omdat de wasserijen bij de coronamaatregelen de bijzondere status hebben gekregen van leverancier aan essentiële beroepen.” 

Wat er moet gebeuren
Meijer: “Het is nu zaak om gezamenlijk – door onafhankelijke accountants getoetste – kostprijsverhogingen samen te stellen en te accepteren als basis om de continuïteit van leveringen te kunnen waarborgen, en niet langer star vast te houden aan eerder gemaakte afspraken in volstrekt andere omstandigheden. Ter illustratie: brancheorganisatie FTN heeft onafhankelijk getoetste kostenstijgingen vastgesteld voor textielservicebedrijven van onder andere energie, transport en textiel. Die stijgingen variëren van 10 tot ruim 17%. Bij minimale winstmarges is het duidelijk dat het niet kunnen doorberekenen van deze kostenstijging geen houdbare situatie is. Recent lieten enkele kostencomponenten stijgingen zien die nog vele malen hoger liggen.” 

Herhaalde pogingen van FTN om met de NZA en de diverse brancheorganisaties in de zorg in contact te treden om deze problematiek te bespreken zijn tot dusverre afgeketst, met de mededeling dat dit een probleem is dat aan de markt moet worden overgelaten. Meijer: “Het moge duidelijk zijn dat dit vooralsnog geen enkel perspectief biedt.”

Appèl
Brancheorganisatie FTN doet daarom een klemmend appèl op de politiek, zorgverzekeraars, ziekenhuizen en zorginstellingen om dit probleem in gezamenlijk overleg te bespreken, en te komen tot gezonde verhoudingen in de leveringsketen. Alleen zo kan de continuïteit van levering worden geborgd.